• Facebook
  • Google+
  • Twitter

Ranczo Andrzeja Kiełkowskiego oraz jego kolekcja starych przedmiotów użytkowych są w Świerklanach znane. Teraz do kolekcji trafił również prototyp pompy ciśnieniowej, która kiedyś była powszechnie stosowana w okolicy. – To prawie perpetum mobile. Raz uruchomiona pompa działała nawet dwa lata, po których trzeba było wymienić membranę ze skóry. Później działała znowu, bez dodatkowych źródeł zasilania.


Od dawna chciałem mieć w swojej kolekcji taki przedmiot, który pamiętałem z lat młodości – mówi Andrzej Kiełkowski, emerytowany górnik, wiceprzewodniczący rady powiatu rybnickiego i prywatnie pasjonat historii regionu oraz staroci. Prototyp pompy, który trafił do kolekcji świerklańskiego pasjonata, bardzo dobrze odwzorowuje urządzenie, które było powszechnie używane m.in. w Świerklanach i Połomi do zaopatrywania w wodę posesji. Raz uruchomiona pompa pracowała samoczynnie, opierając swoje działanie na prądzie wody ze źródła i wytwarzanemu za pomocą specjalnego mechanizmu ciśnieniu. – Nazywana była u nas „hopek” od elementu, który robił „hop” czyli podnosił się pod wpływem wody i opadał pod własnym ciężarem. Dzięki temu wytwarzało się ciśnienie, a przy okazji wydawany był specyficzny regularny dźwięk. Można go było usłyszeć np. Połomi, gdzie były trzy takie pompy. Również trzy były w Świerklanach, jedna w Rogoźnej i jedna w Gogołowej. Po wybudowaniu kanalizacji zostały zapomniane, zakopane lub sprzedane na złom, a ludzie zapomnieli o tym, jaka była zasada ich działania. Ostatnie takie pompy pracowały w latach 80. – wspomina Kiełkowski. Jedna z pomp dostarczała nawet wodę na probostwo w Połomi.

Wiedza dla potomnych

Woda była pompowana do budynków znajdujących się powyżej źródła. Warunkiem było źródło. Od niego woda była prowadzona przez 200-300 metrów do domów, gdzie znajdował się 200-litrowy pojemnik na wodę. Dzięki pomocy dwóch mieszkańców Połomi Alfredowi Rduchowi i Alojzemu Mrozkowi udało się odtworzyć to urządzenie. – Zaczęliśmy od zrobienia schematu działania i sieci przesyłowej wody. Samo urządzenie składa się z kilku rurek, zaworów, elementu zwanego „hopkiem” i zbiornika ciśnieniowego. Gdyby nie konieczność wymiany skórzanej membrany, urządzenie mogłoby być prawdziwym perpetum mobile. Prototyp zrobiony do mojej kolekcji jest modelem pokazowym, ale w pełni sprawnym. Moim zamiarem od początku było to, aby zachować wiedzę o tym urządzeniu, a niestety nawet osoby, które pracowały przy podłączaniu takich pomp, nie wiedzą już jak to działało. Udało się znaleźć człowieka, który dokładnie odtworzył urządzenie. Chciałbym pokazać je młodym, aby zobaczyli jak kreatywni byli ich przodkowie – stwierdza Andrzej Kiełkowski.

pompa-wodna

Unikat na pokaz

Pasjonat zapowiada już napisanie książki na temat działania „hopka”, a także w tematach budowy studni i produkcji cegieł. W swojej kolekcji Andrzej Kiełkowski zgromadził kilkaset przedmiotów używanych kiedyś na terenie Świerklan i okolicy. Wiele z nich dzisiaj jest już zapomnianych, ale dzięki pasjonatom można je nadal oglądać i odkrywać ich zastosowania. „Ranczo” Andrzeja Kiełkowskiego odwiedzają szkolne wycieczki oraz osoby zainteresowane regionalizmem. – Teraz mogę także zaprosić wszystkich, którzy byliby zainteresowani zasadą działania ciśnieniowej pompy wodnej z początków XX wieku. To dla mnie niezwykle cenny eksponat i zamknięcie pewnego rozdziału w życiu, bo od wielu lat chciałem zgłębić zasadę działania tej pompy i mieć ją w kolekcji. Teraz to się udało i mogę pokazać, że to działało – zapewnia Andrzej Kiełkowski.

Autor: ska – Tygodnik Rybnicki
Źródło: www.nowiny.pl




NADCHODZĄCE WYDARZENIA

Organizujesz wydarzenie na terenie gminy? Daj znać na swierklany@gmail.com!
k4art

OSTATNIO KOMENTOWANE

  • EdwardKwaśny "25.09.2017 o godzinie 17:00 w małej sali OSP w Świerklanach odbędzie się spotkanie z Posłem na Sejm RP Czesławem Sobierajskim. Serdecznie zapraszam!" Przejazd korowodu dożynkowego Świerklany 2017 [2017-09-20 09:06:00]
  • adi "klupni sie w tyn tepy łeb" Ostra wymiana zdań z zaskakującym finałem [2017-04-18 16:31:00]
  • Ania Nowak "Miód gryczany jest świetny. Mój dziadek który miał kiedyś pasiekę mówił że to najzdrowszy gatunek miodu. Na wcinaj są dość wysokie ceny :/ troche taniej jest tu: https://www.sloikmiodu.pl/miod-gryczany" Rozsmakuj się w miodzie gryczanym i zadbaj o swoje zdrowie [2017-04-13 17:01:00]
  • ula "Co za ludzie, będą strzelać focha bo ich wódz (Antek Mrowiec) przegrał wybory na wójta. W kościele w pierwszych ławkach siedzą, "przykładni parafianie" a tu pokazali, gdzie mają ludzi. Wstyd, naprawdę dzieci w przedszkolu prezentują bardziej dojrzałe postawy niż wy na tych waszych stołeczkach. Serio nie jest wam wstyd? Prezentujecie wieśniactwo na najwyższym poziomie." Ostra wymiana zdań z zaskakującym finałem [2017-04-11 08:17:00]
  • basia "sesje rady gminy zwołuje przewodnicząca rady gminy( ta sesja była na wniosek wójta) .......a nie wójt.....on jest tam tylko gościem jak to określił.... PANIE RADNY JURASZEK!!!!!" Ostra wymiana zdań z zaskakującym finałem [2017-04-10 21:13:00]
  • Marekcb500 "Ościenne gminy od lat prowadzą dotacje do wymiany kotłów, montażu kolektorów słonecznych, pomp ciepła. Kwoty dofinansowania to 5-6tyś. zł. Nasi radni są w stanie pogrążyć całą gminę byle była ich racja. Szanowni Państwo radni czas pomyśleć o Waszych wyborcach a nie o prywatnych wojnach" Dotacji do wymiany pieców nie będzie? W gminie wrze [2017-04-07 10:47:00]
SPORT
Wyniki turnieju „Gramy dla Piotrusia”
  

W minioną sobotę tj. 14 stycznia odbył się turniej piłki nożnej „Gramy dla Piotrusia”. 1 miejsce zajęła drużyna GKS Pierwszy Chwałowice, 2 miejsce MAD MICK 6 Katowice, 3 miejsce Wiśniówka Świerklany

Świerklany MTB maraton Marklowice 2016
  

To był dość szalony pomysł – zorganizowanie maratonu MTB w Świerklanach i Marklowicach. Ale mając do dyspozycji tak fantastyczne tereny do uprawiania MTB (mimo braku gór), uznaliśmy, że trzeba się tym podzielić z innymi maniakami tego pięknego sportu, a dodatkowo zachęcić tych, którzy dopiero zaczynają przygodę z rowerem.

Sąsiedzki bieg na Dzień Dziecka
  

Aż 343 biegaczy wzięło udział w Biegu Integracyjnym pn. „Biegaj z nami sąsiadami”, organizowanym przez SP nr 1 im. Ludwika Holesza oraz Gminny Ośrodek Kultury i Rekreacji, pod honorowym patronatem Wójta Gminy Świerklany i Starosty Rybnickiego.

EDUKACJA
Konkurs filmowy z matematyką dla uczniów klas IV-VII
  

Do uczniów klas IV-VII szkół podstawowych z terenu Gminy Świerklany skierowany jest konkurs filmowy, którego organizatorem jest SP nr 1 im. L. Holesza w Świerklanach wraz ze Stowarzyszeniem Przyjaciół Szkoły Podstawowej nr 1 im. Ludwika Holesza w Świerklanach „Inicjatywa”.

Szlachetna Paczka w SP Jankowice
  

Samorząd Uczniowski nie zaniedbał szkolnej tradycji i również w tym roku przyłączył się do akcji „Szlachetna Paczka”. W miniony „weekend cudów” zawieźliśmy podarunki dla rodziny z Niewiadomia.

Jankowice i Rybnik razem na wymianie w Niemczech
  

Dwunastoosobowa grupa z Gimnazjum im. Księdza Walentego w Jankowicach w towarzystwie uczniów z rybnickiego Gimnazjum Mistrzostwa Sportowego wyruszyła w podróż do szkoły partnerskiej IGS Göttingen (Getynga).

Teatralne sukcesy uczniów ze Świerklan
  

Dwa dziecięce teatry, działające przy Szkole Podstawowej nr 1 im. Ludwika Holesza w Świerklanach, odniosły w ostatnim czasie kilka sporych sukcesów na wojewódzkich i ogólnopolskich festiwalach.

Świerklany